وبلاگ جامع نقشه برداری

خروجی وبلاگ

آرشيو

صفحه نخست

مطالعات ژئودینامیکی از طریق مونیتورینگ تغییرات زمانی میدان ثقل زمین

نوشته شده در یکشنبه ٢٧ امرداد ۱۳۸٧ ساعت ۳:٢٦ ‎ب.ظ توسط محمد زراعت پیشه

کشور ایران به دلیل قرار گرفتن بین پلیتهای عربی وتورانی، یکی از مناطق فعال دنیا از نظر تکتونیکی وژئودینامیکی محسوب می شود. حادث شدن دهها زلزله ویرانگر وقربانی شدن هزاران نفر در این زمین لرزه ها به خوبی بیانگر اهمیت موضوع ولزوم مطالعات واقدامات  همه جانبه به منظور کاهش خسارات ناشی از این پدیده طبیعی می باشد

در سالهای اخیر فعالیتهای گسترده وقابل توجهی در کشور به منظور مطالعه گسلهای فعال کشور از طریق داده های ژئودتیکی، تصاویر ماهواره ای و راداری وسیستم تعیین موقعیت جهانی GPS صورت گرفته است وامید می رود با توجه بیشتر مسئولین امر روند کنونی سرعت و گستردگی بیشتری پیدا کند.

اما آنچه که مسلم است استفاده از داده های ژئودتیکی اشاره شده فوق تنها نمایانگر تغییرشکلهای سطحی ولایه های فوقانی پوسته زمین می باشد وبه هیچ وجه امکان بررسی تغییرات لایه های درونی زمین توسط این داده ها میسر نمی باشد.

تغییر شکل پوسته زمین یکی از پیش نشانگرهای زمین لرزه محسوب می شود.به طور کلی هر پارامتری که قبل از وقوع زمین لرزه تغییراتی در آن پدید اید، بگونه ای که بتوان با بررسی دقیق این تغییرات زمین لرزه را پیشبینی نمود، پیش نشانگر گفته می­شود. تا کنون پیش نشانگرهای متعددی که تعداد آنها به بیش از 30 مورد می­رسد شناخته شده است. این پیش نشانگرها عبارتند از: تغییر شکل پوسته زمین، تغییر در تراز دریا، کج شدگی، پیش نشانگرهای زمین مغناطیسی و ژئوالکتریکی، تغییر در میدان ثقل زمین، پیش لرزه­ها، انتشار گاز رادن، تغییر در دبی و ارتفاع آبهای زیرزمینی، رفتار حیوانات و ...(جزئیات بیشتر)

همانطور که اشاره شد تغییر در میدان ثقل زمین یکی از پیش نشانگرهای یک زلزله محسوب می شود.این تغییر در میدان ثقل زمین ناشی از تغییر در آرایش جرم درونی زمین می باشد که با ثبت مداوم میدان ثقل در مناطق فعال ژئودینامیکی امکان تخمین انرژی انباشته شده در مرز بین گسلها وبزرگی زلزله احتمالی وجود خواهد داشت.

ترکیب داده های ژئودتیک وژئوفیزیکی به همراه استفاده از مشاهدات دوره ای شتاب ثقل در مناطق مورد مطالعه می تواند کمک شایانی به شناسایی مناطق بحرانی نماید.

اما از سال 2003 میلادی و با پرتاب ماهواره های ثقل سنجی GRACE به فضا، امکان مطالعه تغییرات زمانی میدان ثقل زمین با دقت بالا، در مقیاسهای جهانی و منطقه ای فراهم شده است که می توان از طریق این داده های ماهواره ای به مطالعه دلایل تغییرات شتاب ثقل زمین از جمله فعالیتهای تکتونیکی پرداخت.

در یک تحقیق صورت گرفته توسط Valentin Mikhailov & et . al  ثابت شد که داده های ماهواره ای GRACE قابلیت آشکارسازی تغییرات ثقل ناشی از زمین لرزه ای به بزرگی 6.6 را دارا می باشند. بنابراین مدلهای ماهیانه GRACE وتغییرات ثقلی موجود در آن شامل سیگنالهای ژئودینامیکی نیز می باشند وبه این منظور نیز قابل آنالیز وتفسیر هستند.

 

نظرات ()